Ngày 02/03/2011, tại khách sạn Viễn Đông, Tổng Công ty Bến Thành đã tổ chức buổi tọa đàm về chính sách tiền tệ và nghị quyết 11/NQ-CP của chính phủ giữa PGS.TS Trần Hoàng Ngân, thành viên hội đồng tư vấn tiền tệ Chính phủ, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Kinh Tế TP.HCM với Ban Tổng giám đốc Tổng Công ty và 42 doanh nghiệp thành viên trong hệ thống.
Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, bức tranh toàn cảnh của năm 2010 vẫn là một năm khó khăn cho toàn thế giới khi kinh tế EU chỉ tăng có 2%, trong khi đó tỷ lệ thất nghiệp trung bình là 10% và thậm chí là 20% tại Tây Ban Nha. GDP của Mỹ bắt đầu tăng lên chiều dương, nhưng cũng chỉ đặt độ tăng trưởng là 2,8% sau những nỗ lực của 2 gói kích cầu khổng lồ từ FED. Các nhà đầu tư vẫn đang quan ngại, với chính sách nới lỏng tiền tệ, liệu rằng nước Mỹ có thực sự phục hồi hay vẫn tồn tại một khả năng suy thoái kép?
Nền kinh tế Trung Quốc, sau kỳ tích giữ vững sự tăng trưởng liên tiếp trong suốt nhiều năm, cũng đang trong thời kì đối mặt với “bão giá”. Với mức CPI năm 2010 là 5,1%, Trung Quốc buộc phải nâng dự trữ bắt buộc lên 19% năm 2011, nhằm hãm cung tiền. Đồng thời, Trung Quốc cũng thay đổi luôn chính sách ngoại hối, nâng giá đồng Nhân dân tệ để hạ bão giá. Với mức dự trữ ngoại hối khoảng 2.847 tỷ USD, tương đương 1600 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ, Trung Quốc đang được xem là một chủ nợ lớn của chính phủ Mỹ, và đủ sức tiếp tục gây ảnh hưởng đến thị trường kinh tế - tài chính toàn cầu.
Quay lại với nền kinh tế Việt Nam, Phó giáo sư bình luận: mức tăng trưởng trung bình trong giai đoạn 2001 – 2010 là 7.2%, bằng với mức tăng trưởng bình quân khu vực, trong khi lạm phát luôn cao nhất khu vực và Tài khoản vãng lai thì vẫn là số âm, cùng nhóm với Lào và Campuchia. Ngoài ra, hệ số ICOR – tính hiệu quả sử dụng vốn tiếp tục thấp: chỉ đạt 3-4% (tương đương với chi phí đầu tư tăng 42% chỉ tạo ra hiệu quả là GDP tăng 6%). Bội chi Ngân sách trên 5% (vượt 2% so với mức cho phép, nhập siêu 12,4 tỷ USD (năm 2010), 4 năm liên tiếp thâm hụt cán cân vãng lai (từ 7-10%), dự trữ ngoại hối giảm (còn khoảng 11 tỷ USD, tương đương 6 tuần Nhập khẩu), dẫn đến các tổ chức tài chính độc lập đều đồng loại hạ mức tín nhiệm đầu tư và tín dụng của Việt Nam.
Với tình hình nợ nước ngoài chiếm 40% GDP, nợ công 60% GDP, cộng với việc nhà nước lien tục điều chỉnh tỷ giá, niềm tin vào đồng nội tệ ngày càng thấp, dẫn đến người dân tập trung mua vàng và USD (20 tỷ USD tiền gửi tại các ngân hàng Việt Nam). Trong khi đó, tỷ lệ Xuất + Nhập Khẩu với Tổng sản lượng quốc gia GDP đang là 155%, càng cho thấy độ mở và sự rủi ro gia tăng của nền kinh tế.
Với tình hình diễn biến như hiện nay, lãi suất vay và cho vay tăng cao, đồng Việt Nam tiếp tục mất giá so với đồng USD và nhiều đồng tiền khác trong khu vực, giá xăng 3/2011 tăng bằng đỉnh điểm năm 2008 (trong khi giá dầu thô năm 2008 là 160USD – năm 2011 là 100 USD/thùng), Chính phủ quyết định đưa ra Nghị quyết 11/NQ-CP nhằm ổn định tỷ giá, giảm lãi suất, tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, tập trung vào 6 nhóm giải pháp sau:
1. Chính sách tiền tệ chặt chẽ thận trọng.
2. Chính sách tài khóa đầu tư công thắt chặt.
3. Thúc đẩy sản xuất kinh doanh, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, sử dụng tiết kiệm năng lượng.
4. Điều chỉnh giá điện, giá xăng dầu gắn với hỗ trợ hộ nghèo.
5. Tăng cường đảm bảo an sinh xã hội.
6. Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền và tổ chức thực hiện.
Chủ trương tiết kiệm chi tiêu công cũng được chính phủ quán triệt khi quyết liệt không dùng kinh phí cho các công trình chưa cấp bách, không ứng trước vốn nhà nước, tập trung hoàn tất các sản phẩm dở dang, nhằm đạt mục tiêu cân bằng cán cân Thương mại của Việt Nam trong 5 năm tới.
Các thảo luận của tọa đàm cũng xoay xung quanh các chính sách ưu đãi cho Doanh nghiệp vừa và nhỏ, một lực lượng đông và linh hoạt của nền kinh tế, chính sách hỗ trợ DN sản xuất hang thay thế nhập khẩu, chính sách linh hoạt cho ngân hàng, và các đề xuất về biện pháp điều hành tỷ giá trong giai đoạn biến động này.
Phó Giáo sư giải thích và ghi nhận những ý kiến đóng góp của các doanh nghiệp, PSG.TS cho rằng thị trường tài chính tiền tệ của Việt Nam hiện nay vẫn nằm trong tầm kiểm soát và điều chỉnh của chính phủ, và mục tiêu trong năm 2011 là ổn định nền kinh tế vĩ mô một cách cẩn trọng, thực hiện từng bước nghiêm khắc và chặt chẽ. Với quyết tâm của thủ tướng, chính phủ đặt ra cho nghị quyết này, cùng với những hành động cụ thể,chúng ta cùng hy vọng thị trường tiền tệ cũng như môi trường kinh doanh sẽ có những cải thiện trong thời gian sắp tới.